Cynk

Cynk w XIX wieku stosowano jako lek na epilepsję i jadłowstręt. W 1955 roku u świń zaczęto leczyć świńską łuszczycę dodając cynk do paszy. Kilka lat później odkryto, że choroby grasicy u bydła spowodowane są niedoborem cynku w diecie. Dopiero w latach sześćdziesiątych minionego wieku odkryto znaczenie biologiczne cynku dla organizmu ludzkiego. Okazało się, że duża zapadalność mieszkańców Egiptu i Iranu na dwarfizm (karłowatość przysadkowa) wynika z diety ubogiej w cynk.

Cynk jest niezbędny dla funkcjonowania około 200 enzymów, w tym enzymów biorących udział w przenoszeniu informacji genetycznej. Odpowiada za podział komórek, osiągnięcie właściwego wzrostu, regenerację tkanek i dojrzewanie płciowe. Pełni ważną funkcję w metabolizmie insuliny i spełnia funkcje regulacyjne w systemie immunologicznym. Przyspiesza gojenie się ran i pomaga w prawidłowym działaniu zmysłu wzroku i smaku. Przyjmuje się, że dorosły człowiek powinien przyjmować około 17mg cynku. Trzeba pamiętać, że na przyswajanie cynku wpływa wiele czynników i na przykład niektóre substancje zawarte w produktach roślinnych (błonnik, szczawiany, taniny) hamują przyswajanie cynku.

Cynk – zwiększone zapotrzebowanie

Na niedobory cynku mogą cierpieć osoby przyjmujące leki antynowotworowe, moczopędne i przeczyszczające. Osoby wspomagające się dużymi dawkami witaminy B2, B6 i B12 mogą mieć ograniczone przyswajanie cynku. Zwiększone zapotrzebowanie na cynk dotyczy również kobiet w ciąży, dzieci, osób starszych, sportowców i osób przeżywających stresy.

Cynk – skutki niedoborów i nadmiaru

Do ostrego niedoboru cynku dochodzi rzadko. Pierwsze objawy niedoboru cynku to zaburzenia smaku i odczuwania zapachu. U dzieci niedobór objawia się spowolnionym wzrostem, opóźnieniem rozwoju płciowego, białymi plamami na paznokciach i wyblakłym kolorem włosów. U mężczyzn prowadzi do impotencji i zmniejszenia ilości plemników w nasieniu. W przypadku kobiet w ciąży niedobory cynku mogą prowadzić do urodzenia dziecka o obniżonej wadze i powikłań porodowych. Cynk zaczyna być toksyczny przy dawkach 150mg dziennie przy spożywaniu przez wiele miesięcy. Nadmiar cynku objawia się objawia się problemami żołądkowo-jelitowymi i zaniżonym poziomem pożytecznej frakcji cholesterolu HDL.

Cynk – najlepsze źródła

Najlepszym źródłem cynku są owoce morza: małże, ostrygi, krewetki, kalmary, ryby oraz mięso (szczególnie wołowe). Najlepsze źródła rożlinne to pełne ziarna zbóż, drożdże piekarskie i kiełki pszenicy. Przyswajanie cynku zawartego w zbożach może być ograniczona przez działanie kwasu fitynowego, który wiąże wapń, żelazo i cynk.

Może Ci się również spodoba

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Strona używa plików cookies! Korzystając ze strony akceptujesz naszą politykę prywatności Polityka prywatności